Hoe maak je klimaatadaptatie iets van mensen zelf?

We begonnen bij de bewoner, niet bij de boodschap

Onder de vlag van Samen Blauwgroen wilden provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, PWN en 28 gemeenten hetzelfde: dat inwoners zelf aan de slag gaan met een klimaatbestendige omgeving. Tegels eruit, groen erin, en het riool ontzien. Voordat er een campagne lag, stond één vraag centraal: waaróm doen mensen het niet? De inzichten daarover schetsen een nuchter en herkenbaar beeld. In het tuincentrum liggen de grijze tegels vooraan, informatie over vergroenen ontbreekt, je oude tegels kun je nergens kwijt, en een tuin voelt voor veel mensen vooral als gedoe. Bovendien zijn we eraan gewend dat de overheid dit soort dingen regelt.

Lees verder

Waarom dit soort opgaven zo taai zijn

Klimaatadaptatie is een gedeeld probleem dat bijna niemand als het eigen probleem ervaart. De gevolgen voelen ver weg, totdat jouw straat blank staat, en de oplossing vraagt dat mensen iets veranderen vóórdat ze de urgentie zelf voelen. Daar komt bij dat we gewend zijn dat de overheid water en klimaat regelt, terwijl gemeente of waterschap tegenwoordig een stortbui steeds minder snel wegpompen in een stenige omgeving. Gedragsverandering laat zich ook niet afdwingen met een deadline of een folder: die kan pas ontstaan als meedoen makkelijk, zichtbaar en aanstekelijk wordt. En aan de kant van het beleid zit nog een uitdaging. Tientallen partijen werken samen aan dezelfde opgave, elk met een eigen achterban, ritme en communicatie. Eén heldere boodschap laten klinken uit zoveel monden is misschien wel de grootste opgave van allemaal.

Waarom dit soort opgaven zo taai zijn

Ieder mens heeft goede redenen om iets niet te doen

Mensen zijn niet ongeïnteresseerd, veel mensen willen duurzame keuzes maken. Maar ze lopen tegen praktische drempels aan en missen een reden om juist vandaag te beginnen. Weer een folder met uitleg gaat daar niets aan veranderen. Meer uitleggen is zelden de oplossing. We draaiden de vraag daarom om: niet wat de afzender wil zeggen, maar wat een bewoner nodig heeft om in beweging te komen. Klein, dichtbij, haalbaar en vooral van jezelf.

In iedereen schuilt een held: de WatZr

Uit dat inzicht ontstond de WatZr: een kleine, makkelijke en concrete actie in en om je huis waarmee je zelf bijdraagt aan klimaatadaptatie. We maakten er bewust een werkwoord van, in de ik-vorm. Niet “u moet”, maar “ik WatZr met de kraan dicht tijdens het tanden poetsen”. Zo werd een beleidsdoel iets persoonlijks en iets om trots op te zijn. Bewoners staan in de hele campagne centraal: met hun eigen verhalen, tips en weetjes laten ze zien hoe makkelijk en leuk het is. In iedereen schuilt een held die kan WatZren.

Alles gericht op makkelijk meedoen

Daarna bouwden we het geheel. We ontwikkelden de campagne en het actieprogramma, van merk en campagnestijl tot het platform watzr.nl, waar inwoners hun WatZrs delen en de 4 belangrijke thema’s zichtbaar werden: wateroverlast, watertekort, hittestress en een schoon riool. We maakten beeldmateriaal en toolkits voor inwoners én voor de samenwerkende partners, een aanpak voor de kanalen Instagram en Facebook, outdoor in de straat en een pers- en mediastrategie. Daarnaast begeleidden we de partners en de communicatiewerkgroep, want een campagne die bij 28 gemeenten moet landen valt of staat met goede onderlinge afstemming.

Het resultaat: een woord dat blijft hangen

Klimaatadaptatie wordt zo geen abstracte opgave van de overheid, maar iets wat mensen zelf doen, in hun eigen tuin en hun eigen straat. En de ambitie reikt verder dan de looptijd: dat WatZren een begrip wordt, het werkwoord voor de kleine, concrete stappen die samen het verschil maken.